Σύγχρονες και ανώδυνες τεχνικές αντιμετώπισης κύστης κόκκυγος

Γράφει ο Όθων Μιχαήλ, Γενικός Χειρουργός, Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής, Ιατρικό Π. Φαλήρου

H κύστη κόκκυγος είναι μία οξεία ή χρόνια φλεγμονή του υποδόριου ιστού της περιοχής, ανάμεσα στους γλουτούς, στην οπίσθια επιφάνεια της ιερο-κοκκυγικής συμβολής, που ταλαιπωρεί συχνότερα τους άνδρες, σε αναλογία 3:1.

Η μέγιστη συχνότητα της πάθησης συμβαίνει μεταξύ της ηλικίας των 16 και 20 ετών και παραμένει υψηλή μέχρι την ηλικία των 25 ετών, ενώ είναι εξαιρετικά μικρή η εμφάνισή της, από την ηλικία των 40 ετών και μετά.

Πρόκειται για μία κατάσταση, οφειλόμενη είτε σε αντίδραση τύπου ξένου σώματος σε τρίχες, που εμφυτεύονται στη συγκεκριμένη ανατομική θέση, είτε σε φλεγμονή του θυλάκου της τρίχας, με επέκταση στο παρακείμενο υποδόριο λίπος. Άλλες φορές, η κύστη μπορεί να υπάρχει, κατά τη γέννηση του ανθρώπου, ως αποτέλεσμα ατελούς σύγκλισης της κοκκυγικής περιτονίας και, συνεπώς, ως εμβρυϊκό υπόλειμμα. Στις περιπτώσεις  αυτές, παραμένει ανενεργή, μέχρι να συμβεί κάποια μικροβιακή φλεγμονή και να κάνει την εμφάνισή της. Έτσι, εξηγείται η εμφάνιση κύστης κόκκυγος σε βρεφική ή και σε παιδική ηλικία.

Μία ακόμα εκδοχή για την προέλευση της νόσου αναφέρεται στα ιστορικά γεγονότα του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, όπου περίπου 80.000 στρατιώτες – οδηγοί τζίπ – κατά κανόνα, εμφάνισαν φλεγμονή στην ιεροκοκκυγική περιοχή, λόγω των πολλαπλών αναταράξεων σε ανώμαλα εδάφη και του συνεχούς τραυματισμού της περιοχής απο τους κραδασμούς. Για το λόγο αυτό, η νόσος ονομάστηκε και νόσος JEEP.

 

Με τις χειρουργικές τεχνικές του παρελθόντος, που βρίσκουν εφαρμογή ευρέως μέχρι και σήμερα, η αντιμετώπιση της κύστης κόκκυγος ήταν μία διαδικασία με ιδιαίτερα μετεγχειρητικά προβλήματα και άμεση επίπτωση στην καθημερινότητα του ασθενούς. Η μετεγχειρητική αντιμετώπιση της κλασσικής «ανοιχτής» μεθόδου περιλαμβάνει καθημερινή, επώδυνη περιποίηση του τραύματος, καθυστέρηση στην επούλωση, αύξηση του συνολικού κόστους στην υγειονομική περίθαλψη με έμμεσο και άμεσο τρόπο και απόσυρση από τις απλές οικογενειακές ή επαγγελματικές δραστηριότητες.

Δε γνωρίζουμε πότε δημιουργείται αρχικά η κύστη κόκκυγος. Παραμένει ασυμπτωματική, μέχρι τη στιγμή που θα εμφανιστεί εικόνα φλεγμονής, δηλαδή πόνος, ερυθρότητα, οίδημα και πυρετός. Η αντιμετώπιση της φλεγμονής, με χειρουργική ή αυτόματη διάνοιξη, προκαλεί παροδική ανακούφιση στον ασθενή, χωρίς, όμως, να αντιμετωπίζει οριστικά την πάθηση.  

Κατά την οξεία φάση, αρχικά, ο πόνος είναι μικρής διάρκειας και, συνήθως, μετά από επαφή με την περιοχή που πάσχει. Με την πάροδο των ημερών, ο πόνος αυξάνεται σταδιακά μέχρι το σημείο που πλέον ο ασθενής δεν είναι σε θέση να καθίσει ή ακόμη και να βαδίσει. Έχουν αναφερθεί περιπτώσεις όπου ακόμη και η επαφή με το ύφασμα προκαλεί έντονο πόνο στην περιοχή.

Η αντιμετώπιση της οξείας φάσης είναι συγκεκριμένη και αποτελεί μονόδρομο για την ανακούφιση των αρχικών συμπτωμάτων. Περιλαμβάνει διάνοιξη και παροχέτευση της αποστηματικής κοιλότητας, που μπορεί να αποκαλύψει και τα βασικά αίτια της πάθησης, όπως τρίχες.

Η διάνοιξη του αποστήματος παροχετεύει πυώδες περιεχόμενο και η ανακούφιση είναι άμεση.

Οι ασθενείς προσέρχονται στο χειρουργό είτε με εικόνα οξείας φλεγμονής είτε με εικόνα χρόνιας κύστης κόκκυγος και δημιουργία συριγγίων.

Η ανάγκη της εποχής για γρήγορη επάνοδο στην καθημερινότητα, με παράλληλη γενικότερη μείωση στην επίπτωση της νόσου, οδήγησε τις τεχνολογικές εξελίξεις στην ανεύρεση εργαλείων, που εξυπηρετούν με αναίμακτο και ανώδυνο τρόπο την αντιμετώπιση της πάθησης.

Για την καλύτερη αντιμετώπιση, ο ειδικά εκπαιδευμένος  χειρουργός έχει στα χέρια του τη νέα επαναστατική, ανώδυνη και αναίμακτη Ενδοσκοπική Θεραπεία Αντιμετώπισης της κύστης του κόκκυγα (EPSIT).

Τι είναι η Ενδοσκοπική θεραπεία της κύστης κόκκυγος

 Η νέα μέθοδος EPSiT (Endoscopic Pilonidal Sinus Treatment) εφαρμόζεται από εξειδικευμένο στην ελάχιστα επεμβατική, αναίμακτη και ανώδυνη χειρουργική ιατρό, θεραπεύει άμεσα και αποτελεσματικά την κύστη κόκκυγος και τα συνοδά συρίγγια. Ο χειρουργός, μετά την εξέταση του ασθενή, και εφόσον έχουν υποχωρήσει τα συμπτώματα της οξείας φάσης της φλεγμονής, κρίνει αν μπορεί να εφαρμοστεί με ασφάλεια η νέα αναίμακτη και ανώδυνη ενδοσκοπική μέθοδος θεραπείας της κύστης κόκκυγος. Βασική προϋπόθεση για την εφαρμογή της μεθόδου είναι να υπάρχει έστω ένα ορατό στόμιο συριγγίου και μηδαμινή έκκριση υγρού για την αποφυγή διασποράς μικροβιακού φορτίου, στα μαλακά μόρια της περιοχής του γλουτού.

Ο εξοπλισμός για τη διενέργεια της Ενδοσκοπικής θεραπείας περιλαμβάνει το συριγγοσκόπιο, μία λαβίδα σύλληψης και ένα βουρτσάκι απόξεσης. Απαραίτητη είναι η χρήση ενός λαπαροσκοπικού πύργου και μίας οθόνης υψηλής ευκρίνειας.

 

 

Η Ενδοσκοπική θεραπεία της κύστης κόκκυγος έχει σημαντικά πλεονεκτήματα, σε σχέση με τις κλασσικές μεθόδους και, σαφώς, καλύτερα αποτελέσματα, λόγω της ευρείας και εκτενούς απεικόνισης της κύστης και των εμφανών ή και κρυφών συριγγίων.

Εκτός από τα χαρακτηριστικά της άμεσης επιστροφής στην καθημερινότητα και της απουσίας του πόνου και της επώδυνης, καθημερινής περιποίησης του τραύματος, ιδιαίτερη σημασία για την αποτελεσματικότητα της μεθόδου έχουν τα παρακάτω:

 Η μέθοδος γίνεται υπό άμεση όραση, σε οθόνη υψηλής ευκρίνειας HD, που επιτρέπει την αναγνώριση και χαρτογράφηση όλων των πιθανών συριγγίων με τις διακλαδώσεις τους, αποφεύγοντας, έτσι, την αστοχία ανεύρεσης κρυφών συριγγίων και την ανάγκη δημιουργίας ευρύτερης τομής.

Η λεπτομερειακή απεικόνιση της πάσχουσας περιοχής στην υψηλής ευκρίνειας οθόνη HD  επιτρέπει την πλήρη απομάκρυνση των τριχών και των θυλάκων, εντός του συριγγίου, καθώς, επίσης, και την αναγνώριση υπολειμμάτων της προηγηθείσας φλεγμονής.

 Η καταστροφή του επιθηλίου και ο πλήρης καθαρισμός της βλάβης του συριγγίου γίνεται με απόλυτη ακρίβεια, μειώνοντας αισθητά το χρόνο αποθεραπείας και την πιθανότητα υποτροπής.

Το αισθητικό αποτέλεσμα είναι τέλειο, αφού η μέθοδος πραγματοποιείται μέσω μίας οπής ενός συριγγίου.

Η ποιότητα ζωής των ασθενών είναι σαφώς βελτιωμένη, αφού δεν υπάρχει μετεγχειρητικός πόνος και αποκλεισμός απο κοινωνικές και επαγγελματικές δραστηριότητες

Η επιστροφή στις καθημερινές και αθλητικές δραστηριότητες είναι άμεση, χωρίς πόνο και χρονοβόρες, αλλά και επώδυνες αλλαγές στο τραύμα.

Η περιποίηση του τραύματος περιορίζεται στην καθημερινή υγιεινή της περιοχής, με ντους, ήδη από την επόμενη μέρα του χειρουργείου, και πολύ περιορισμένη χρήση ήπιων και κοινών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων για την υποχώρηση του οιδήματος της χειρουργηθείσας περιοχής

Η ενδοσκοπική θεραπεία της κύστης κόκκυγος έχει δύο φάσεις: τη διαγνωστική φάση και τη θεραπευτική φάση.

Κατά τη  διαγνωστική φάση πραγματοποιείται η χαρτογράφηση της βλάβης, διαμέσου του συριγγώδους πόρου και της απεικόνισης στην οθόνη υψηλής ευκρίνειας, με τη χρήση της ειδικής, πολύ μικρής διαμέτρου κάμερας. Οτιδήποτε ανευρίσκεται εντός του συριγγίου (ιστοί, τρίχες, φλεγμονώδη υπολείμματα) απομακρύνεται εύκολα με ειδική λαβίδα 2mm και γίνεται ο καθαρισμός του τοιχώματος του συριγγίου με ειδική βούρτσα που επιτρέπει την άμεση επαναιμάτωση της περιοχής.

Μετά τον καθορισμό και την απόξεση της βλάβης, εντός του συριγγώδους πόρου και των εσωτερικών τοιχωμάτων της κύστης, ακολουθεί η θεραπευτική φάση. Με τη χρήση σύγχρονων εργαλείων, όπως είναι οι ραδιοσυχνότητες RF ή η ίνα εκπομπής Laser, πραγματοποιείται η καταστροφή του συριγγώδους πόρου, των διακλαδώσεων αυτού καθώς και του κυστικού σχηματισμού.

Ο πρώτος έλεγχος του τραύματος πραγματοποιείται την επόμενη ημέρα του χειρουργείου από το χειρουργό, αφαιρείται η αντιβιοτική γάζα, που έχει τοποθετηθεί για την απορρόφηση των υγρών και την αποστείρωση της περιοχής του χειρουργείου, και το ντους επιτρέπεται αμέσως.

Η Ενδοσκοπική θεραπεία κύστης κόκκυγος (EPSIT) είναι μία πρωτοποριακή μέθοδος, που είναι αναίμακτη, ανώδυνη, δε χρειάζεται νοσηλεία, πραγματοποιείται σε βάση χειρουργικής ημερήσιας νοσηλείας, χωρίς την ανάγκη διανυκτέρευσης, προσφέρει άμεση επιστροφή στην εργασία και την καθημερινότητα, δίνει οριστική λύση στο πρόβλημα, ελαχιστοποιώντας, παράλληλα, την πιθανότητα υποτροπής.

Η ενδοσκοπική μέθοδος μπορεί να χρησιμοποιηθεί και επικουρικά στην αντιμετώπιση της κύστης κόκκυγος, με την εφαρμογή Laser.

Πρόκειται για μία παραλλαγή της μεθόδου με Laser, όπου η κάμερα χρησιμοποιείται για την πλήρη χαρτογράφηση της βλάβης κατά τη διαγνωστική φάση και η θεραπευτική φάση διενεργείται με την εφαρμογή δέσμης φωτός Laser για την εξάχνωση και καταστροφή της βλάβης.

Η συνδυαστική θεραπεία ενδοσκοπικής μεθόδου με τη χρήση δέσμης φωτός laser είναι απλή, σύντομη, αναίμακτη και εντελώς ανώδυνη, προσφέροντας άμεσο και οριστικό κλινικό αποτέλεσμα.

Οι διαστάσεις της κύστεως / συριγγίου δε συνιστούν περιορισμό, ενώ η ευκαμψία των ινών εξασφαλίζει πρόσβαση για θεραπεία κύστεων / συριγγίων, με δύσκολη ανατομία.

Η εφαρμογή της συνδυαστικής μεθόδου Ενδοσκόπησης - Laser στην ευρύτερη ιεροκοκκυγική περιοχή εξαλείφει το ενδεχόμενο δημιουργίας νέας κύστεως ή υποτροπής.

Το Laser, στην εφαρμογή θεραπείας της κύστης κόκκυγος, προσέφερε όσα απαιτεί ο σύγχρονος τρόπος ζωής και οι απαιτήσεις της καθημερινότητας.

Πρόκειται για μία ανώδυνη και αναίμακτη θεραπεία, με μικρό χρόνο επέμβασης, που δεν απαιτείται νοσηλεία, υπάρχει απουσία μετεγχειρητικού πόνου, επειδή οι παθολογικές βλάβες δεν καίγονται, αλλά εξαχνώνονται, δεν υπάρχει μεγάλο χειρουργικό τραύμα, διότι η επέμβαση διενεργείται μέσα απο μία μικρή οπή και ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει στις καθημερινές του δραστηριότητες, άμεσα.

Η εφαρμογή της ακτίνας LASER μειώνει την πιθανότητα υποτροπής της νόσου στο ίδιο σημείο.

Όλες οι σύγχρονες αναίμακτες και ανώδυνες τεχνικές αντιμετώπισης της κύστης κόκκυγος διενεργούνται στο Ιατρικό Παλαιού Φαλήρου, με χρήση ΕΟΠΥΥ ή με κάλυψη από ιδιωτική ασφάλεια.